Το φαινόμενο του «κυνηγιού των απωλειών» (loss chasing) αποτελεί ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της Διαταραχής Τζόγου. Πρόκειται για την τάση ενός ατόμου να συνεχίζει να παίζει μετά από οικονομικές απώλειες, προσπαθώντας να ανακτήσει τα χρήματα που έχασε. Αν και πολλοί θεωρούν ότι αυτή η συμπεριφορά οφείλεται απλώς στη σοβαρότητα του προβλήματος, πρόσφατη έρευνα δείχνει ότι η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.
Σε μελέτη των Nigro και συνεργατών (2021), που δημοσιεύτηκε στο Journal of Gambling Studies, εξετάστηκε η σχέση μεταξύ γνωστικών διαστρεβλώσεων, χρονικής προοπτικής και συμπεριφοράς chasing σε 255 συστηματικούς παίκτες.
Τα βασικά ευρήματα
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι παίκτες που συνέχιζαν να παίζουν μετά από απώλειες δεν ήταν απαραίτητα εκείνοι με τη μεγαλύτερη βαρύτητα προβλήματος τζόγου.
Αντίθετα, το chasing συνδεόταν κυρίως με:
Την πεποίθηση ότι ο τζόγος μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση ή να μειώσει το στρες.
Την ψευδαίσθηση ότι το άτομο μπορεί να προβλέψει ή να επηρεάσει τα αποτελέσματα του παιχνιδιού.
Την τάση να εστιάζει κανείς στις άμεσες συνέπειες των πράξεών του, παραμελώντας τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Με άλλα λόγια, οι συμμετέχοντες που σκέφτονταν περισσότερο το «τι μπορώ να κερδίσω τώρα» και λιγότερο το «τι μπορεί να μου κοστίσει αυτό στο μέλλον» είχαν μεγαλύτερη πιθανότητα να συνεχίσουν να παίζουν.
Ο ρόλος των γνωστικών διαστρεβλώσεων
Η μελέτη έδειξε ότι ορισμένες χαρακτηριστικές σκέψεις των παικτών ενισχύουν το chasing:
«Μετά από τόσες ήττες, έρχεται η νίκη.»
«Ξέρω πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να παίξω.»
«Ο τζόγος με βοηθά να ξεχαστώ και να νιώσω καλύτερα.»
Αυτές οι πεποιθήσεις λειτουργούν σαν «θετικές ψευδαισθήσεις», διατηρώντας την ελπίδα ότι η επόμενη προσπάθεια θα αντιστρέψει την κατάσταση.
Τι σημαίνουν αυτά για τη θεραπεία;
Τα ευρήματα υποστηρίζουν ότι η θεραπευτική παρέμβαση δεν χρειάζεται να εστιάζει μόνο στη μείωση του τζόγου, αλλά και:
στην αναγνώριση και αναδόμηση των γνωστικών διαστρεβλώσεων,
στην ενίσχυση της ικανότητας σκέψης για τις μακροπρόθεσμες συνέπειες,
στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αυτορρύθμισης και λήψης αποφάσεων.
Η κατανόηση του γιατί κάποιος συνεχίζει να παίζει ενώ χάνει είναι συχνά εξίσου σημαντική με τη μείωση της ίδιας της συμπεριφοράς.
Βιβλιογραφική αναφορά: Nigro G., Matarazzo O., Ciccarelli M., Pizzini B., Sacco M. & Cosenza M. (2021). Positive Illusions: The Role of Cognitive Distortions Related to Gambling and Temporal Perspective in Chasing Behavior. Journal of Gambling Studies.
